Białka

Białko w diecie zbilansowanej

W diecie zbilansowanej ilość energii w całodziennej diecie mającej źródło w białkach powinna wynosić 10-14%.

Rola białek

Białko w diecieBiałko jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu i pełni w nim bardzo ważną rolę. Białko jest podstawowym budulcem wszystkich tkanek i składnikiem wielu czynnych biologicznie związków takich jak enzymy i hormony. Pełnią więc rolę budulcową i regulacyjną. Mają ogromne znaczenie w rozwoju i wzroście u dzieci, w uzupełnianiu naturalnych ubytków w organizmie (wzrost paznokci, włosów, regeneracja złuszczonych nabłonków skóry i przewodu pokarmowego, naprawa tkanek - gojenie ran, wytwarzanie blizn). Sterują też procesami przemiany materii przez układy enzymatyczne, biorą udział w w procesach obronnych organizmu, w regulacji równowagi wodnej, kwasowo-zasadowej.

Wartość odżywcza białek

Białka w diecie mają różną wartość pokarmową, która zależy od od stopnia zużytkowania ich do syntezy własnych białek ustrojowych.

Wyróżniamy więc białka o:

  • wysokiej wartości odżywczej (jaja, mleko i jego przetwory, mięso zwierząt, ryb i drobiu)
  • niskiej wartości odżywczej (białka roślinne)

Jakość białka pokarmowego, czyli jego wartość odżywcza, zależy od czterech czynników:

  • zawartości aminokwasów egzogennych i endogennych,
  • wzajemnych proporcji poszczególnych aminokwasów egzogennych, które powinny być zbliżone do proporcji występującej w białkach ustrojowych,
  • wystarczającego dowozu energii niezbędnej do procesów syntezy białka ustrojowego ze źródeł pozabiałkowych,
  • strawności produktów białkowych.

Skład aminokwasowy białka jaja kurzego i białka mleka kobiecego jest najbardziej zbliżony do składu białek ustrojowych i białka te są najlepiej wykorzystywane przez organizm człowieka. Proporcje pomiędzy aminokwasami w tych dwóch białkach uznano za optymalne, i stanowią wzorzec do porównywania jakości innych białek.

W diecie zbilansowanej należy spożywać różnorodne produkty roślinne i pochodzenia zwierzęcego w celu uzupełnienia białek do zwiększenia wartości odżywczej posiłków i całodziennej diety.I tak naprzykład produkty zbożowe ubogie w lizynę, można uzupełnić dodatkiem produktów mlecznych bogatych w ten aminokwas.